De risicomanagementfunctie van fondsbeheerders onder de loep. Ben je voorbereid?

Op 3 juli 2026 kondigde ESMA een nieuwe Common Supervisory Action (CSA) aan, gericht op de risicomanagementfunctie van UCITS-beheerders en AIFM's. In 2026 en 2027 zullen nationale toezichthouders binnen de EU gezamenlijk onderzoeken hoe organisaties invulling geven aan de eisen rondom risicomanagement. De focus ligt daarbij nadrukkelijk op de effectiviteit, onafhankelijkheid en deskundigheid van de risicomanagementfunctie.

Wat gaat de AFM onderzoeken?

Het onderzoek richt zich op de naleving van de risicomanagementvereisten van beheerders die onder de UCITS- en AIFMD-kaders vallen. De AFM zal bij de geselecteerde organisaties specifiek kijken naar drie thema's:

• De governance en inrichting van de risicomanagementfunctie;
• De identificatie, meting en monitoring van risico's;
• De rapportage aan senior management en bestuursorganen.

Risicomanagement wordt door de ESMA aangemerkt als een kernfunctie voor zowel beleggersbescherming als financiële stabiliteit. Organisaties moeten kunnen aantonen dat materiële risico's, zoals markt-, krediet-, liquiditeits-, tegenpartij- en operationele risico's, adequaat worden geïdentificeerd, gemeten, bewaakt en beheerst.

Welke aandachtspunten zien wij in de markt?

Vanuit onze ervaringen zien wij de volgende uitdagingen en aandachtspunten bij de (aantoonbare) naleving van de vereisten ten aanzien van bovengenoemde thema’s:

• De onafhankelijke positionering van de risicomanagementfunctie bij kleinere organisaties;
• Het expliciteren van de risicobereidheid en vertaling daarvan naar concrete limieten en de aantoonbare monitoring daarop;
• De aantoonbare onderbouwing van de uitgevoerde risicoanalyses en periodieke evaluaties;
• Liquiditeitsrisicobeheer, stresstesten en de toepassing van liquidity management tools (LMT's);
• De kwaliteit en frequentie van managementrapportages en het aantoonbaar behandelen daarvan in de relevante gremia;

Daarnaast zien we dat organisaties die een beroep doen op proportionaliteit onvoldoende onderbouwen waarom proportionaliteit mag worden toegepast.

Bekende aandachtspunten uit eerdere toezichtonderzoeken

De focus van het aangekondigde onderzoek ligt in lijn met de bevindingen uit het AFM-onderzoek naar risicobeheer eind 2020. De belangrijkste aandachtspunten betroffen:

• Het niet-actueel zijn van het risicomanagementbeleid;
• Onvoldoende aantoonbare onafhankelijkheid van de risicomanagementfunctie;
• Gebrek aan vastgelegde methodieken voor risico-identificatie en monitoring;
• Onvoldoende aantoonbare evaluatie van het functioneren van de risicomanagementfunctie.

Het ligt voor de hand dat de AFM deze eerdere bevindingen in haar onderzoek zal betrekken, waardoor tekortkomingen op deze aspecten mogelijk zwaarder zullen wegen.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Voor de relevante organisaties is deze aankondiging een goed moment om kritisch na te gaan of de naleving van de risicomanagementeisen voldoende verankerd is in het beleid en voor de belangrijkste aspecten ook aantoonbaar werkt. De bovenvermelde aandachtspunten uit onze praktijk en de bevindingen uit het eerdere AFM-onderzoek zijn een goed startpunt als toetsingskader.

Ondersteuning nodig?

Indien je behoefte hebt aan een externe blik bij de voorbereiding op dit onderzoek dan zijn wij graag bereid te helpen. Dit kan met verschillende maten van diepgang.

• Quickscan: op basis van de door jouw beschikbaar gestelde risicomanagement documenten identificeren wij de belangrijkste knelpunten en dragen suggesties aan voor het oplossen daarvan;
• Toetsen naleving relevante wet- en regelgeving: op basis van het volledige AIFMD-normenkader toetsen wij of je voldoet aan alle normen uit dat kader en doen wij suggesties voor het oplossen van geïdentificeerde omissies;

In aanvulling hierop kunnen wij je uiteraard ook ondersteunen bij het opvolgen en oplossen van de bevindingen uit de quickscan of een volledige nalevingstoets.

Please contact Rene Verkade or Jodie Lam from Projective Group’s Legal, Risk & Compliance practice for an informal discussion about how we can provide targeted support tailored to your organisation.