De Wet chartaal betalingsverkeer en het gewijzigde bonusplafond: wat verandert er voor financiële ondernemingen?

Financiële ondernemingen krijgen te maken met twee belangrijke wijzigingen. De Wet chartaal betalingsverkeer en aanpassing toepassingsbereik bonusplafond  introduceert nieuwe verplichtingen rondom de beschikbaarheid van contant geld én past het toepassingsbereik van het bonusplafond aan. Vooral de wijziging rondom het bonusplafond kan gevolgen hebben voor o.a. het beloningsbeleid, HR-processen en de interne governance van financiële ondernemingen. In dit artikel lichten we de wijzigingen toe en leggen we uit hoe financiële ondernemingen zich kunnen voorbereiden.

De beschikbaarheid van contant geld

Met de Wet chartaal betalingsverkeer worden nieuwe wettelijke verplichtingen ingevoerd om de beschikbaarheid van contant geld te waarborgen. Banken met meer dan drie miljoen betaalrekeninghouders worden verantwoordelijk voor het in stand houden van voorzieningen voor het opnemen en storten van contant geld in Nederland. Banken die onder deze verplichting vallen, moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat deze voorzieningen landelijk beschikbaar blijven.

Daarnaast stelt de wet concrete eisen aan deze voorzieningen. Zo moet iedere in Nederland woonachtige of gevestigde betaalrekeninghouder in beginsel binnen een straal van vijf kilometer contant geld kunnen opnemen. Banken zullen dus moeten zorgen dat er voor iedere rekeninghouder binnen vijf kilometer een geldautomaat bereikbaar is.

Ook moeten de voorzieningen voor het opnemen en storten van contant geld toegankelijk zijn voor andere banken. Hierdoor kunnen ook rekeninghouders van andere banken gebruikmaken van dezelfde voorzieningen voor het opnemen en storten van contant geld. Hoe deze toegang precies wordt vormgegeven en welke tarieven daarbij mogen worden gerekend, wordt nader uitgewerkt in het Besluit chartaal betalingsverkeer.

Verder moeten banken met meer dan 50.000 betaalrekeninghouders ervoor zorgen dat hun rekeninghouders contant geld kunnen opnemen. Voor banken met meer dan 500.000 betaalrekeninghouders en een balanstotaal van ten minste € 50 miljard geldt daarnaast ook de verplichting om het onverpakt storten van eurobankbiljetten mogelijk te maken. Dit betekent dat deze ‘middelgrote’ banken hun dienstverlening zullen moeten aanpassen om geldstort- en opnamediensten op de chartale basisinfrastructuur aan hun klanten te kunnen bieden.

Recht op een basisbetaalrekening uitgebreid

De regeling voor de basisbetaalrekening wordt uitgebreid naar ondernemingen, verenigingen en stichtingen uit de Europese Unie die zijn ingeschreven in het Nederlandse handelsregister. Banken die in Nederland betaalrekeningen aan ondernemingen aanbieden, moeten deze partijen voortaan de mogelijkheid bieden om een basisbetaalrekening in euro's aan te vragen en te gebruiken.

Voor consumenten bestaat al langer een wettelijk recht op een basisbetaalrekening. Met deze wetswijziging wordt een vergelijkbaar recht geïntroduceerd voor ondernemingen, verenigingen en stichtingen die onder de reikwijdte van de regeling vallen. Voor banken kan dit gevolgen hebben voor het onboardingproces, de wijze waarop aanvragen voor betaalrekeningen worden beoordeeld en voor het beleid rondom het weigeren en beëindigen van klantrelaties. Zo mogen banken een basisbetaalrekening alleen nog weigeren op basis van een wettelijke grondslag, bijvoorbeeld doordat zij niet meer kunnen voldoen aan de eisen uit de Wwft.

Wijziging van beloningsregels

Waar Europese beloningsregels veelal alleen van toepassing is op medewerkers die het risicoprofiel van een financiële onderneming wezenlijk beïnvloeden (identified staff), gelden verschillende Nederlandse beloningsregels momenteel voor alle personen die werkzaam zijn bij financiële ondernemingen. Met de wetswijziging verdwijnt dat onderscheid gedeeltelijk.

Een belangrijke wijziging betreft het bonusplafond. In Nederland geldt voor financiële ondernemingen in beginsel een maximum voor variabele beloningen van 20% van de vaste beloning voor alle medewerkers. Het toepassingsbereik hiervan wordt beperkt tot identified staff.

De wijziging blijft niet beperkt tot het bonusplafond. Ook verschillende andere beloningsregels worden voortaan uitsluitend toegepast op identified staff. Dit betreft onder meer de verplichting om variabele beloningen voor ten minste 50% te baseren op niet-financiële criteria, de openbaarmaking van variabele beloningen, regels over retentievergoedingen en de verplichting om bepaalde financiële instrumenten gedurende een bepaalde periode aan te houden. Voor financiële ondernemingen betekent dit meer ruimte bij de inrichting van beloningen voor medewerkers buiten de groep identified staff.

Identified staff

Door de beperking van verschillende beloningsregels tot identified staff, wordt het belangrijker om vast te stellen welke medewerkers als identified staff kwalificeren. Die afbakening bepaalt immers voor welke medewerkers het bonusplafond en verschillende andere beloningsregels blijven gelden.

De wet bevat geen algemene definitie van identified staff. Wel volgt uit bestaande Europese regelgeving dat bijvoorbeeld bestuurders, leden van het management en medewerkers die verantwoordelijk zijn voor belangrijke controlefuncties of bedrijfsonderdelen als identified staff kunnen kwalificeren. Deze opsomming is niet limitatief, waardoor ook andere medewerkers als identified staff kunnen kwalificeren wanneer hun werkzaamheden een wezenlijke invloed hebben op het risicoprofiel van de onderneming.

Voor de vaststelling van identified staff kan onderscheid worden gemaakt tussen drie categorieën ondernemingen:

• Banken en grote beleggingsondernemingen, die reeds identified staff vaststellen op basis van artikel 92, derde lid, CRD en de bijbehorende uitvoeringsregels;
• Ondernemingen waarvoor sectorspecifieke Europese regelgeving al een vergelijkbaar regime kent, zoals bepaalde verzekeraars, kleinere beleggingsondernemingen en pensioeninstellingen;
• Financiële ondernemingen waarvoor de Europese sectorale regelgeving geen eigen identified staff-begrip kent, zoals bepaalde betaalinstellingen, financieel adviseurs, bemiddelaars en gevolmachtigd agenten.

Met name voor deze laatste categorie kan de wetswijziging een grotere impact hebben, omdat deze ondernemingen zelf zullen moeten bepalen welke medewerkers als identified staff kwalificeren. Hoewel dergelijke partijen inspiratie kunnen halen uit de wijze waarop andere partijen op basis van sectorspecifieke regels de identied staff bepalen, zullen zij zelf de criteria moeten vaststellen.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

De wetswijziging vraagt van veel financiële ondernemingen. Zo zullen zij moeten beoordelen welke medewerkers als identified staff kwalificeren. Daarnaast is het verstandig om het beloningsbeleid, HR-processen en de governance rondom variabele beloningen tegen het licht te houden, zodat de organisatie goed voorbereid is op de nieuwe regels.

Vragen?

Heb je vragen over deze wetswijziging of wil je weten wat deze veranderingen voor jouw organisatie betekenen?

Projective Group helpt financiële instellingen bij het vertalen van nieuwe wet- en regelgeving naar werkbare processen en aantoonbare compliance. Samen brengen we de impact van de nieuwe regels voor jouw organisatie in kaart en ondersteunen we je bij de implementatie, zodat je tijdig voldoet aan de nieuwe wetgeving.