Per 16 april 2026 dienen alle (vergunninghoudende) AIFMD-beheerders én ICBE-beheerders te voldoen aan de aanpassingen die zijn doorgevoerd met AIFMD II. Hoewel nog voldoende tijd is om aan de nieuwe eisen te gaan voldoen, blijken veel AIFMD- en ICBE-beheerders nog in het geheel niet van start te zijn gegaan met de implementatie van de nieuwe vereisten. In dit nieuwsitem lichten wij recente ontwikkelingen toe ten aanzien van AIFMD II en geven wij aan welke stappen de komende periode gezet kunnen worden om tijdig aan de nieuwe eisen te voldoen.
Op 26 maart 2024 zijn de definitieve teksten van AIFMD II gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU. Omdat sprake is van een Europese richtlijn dienen deze eisen in nationale wetgeving van de verschillende EU lidstaten doorgevoerd te worden. Vandaar dat AIFMD- en ICBE-beheerders pas per 16 april 2026 aan de nieuwe vereisten hoeven te voldoen. Recentelijk is een consultatie gestart voor implementatie van AIFMD II in de Nederlandse wetgeving. Ook bereiden steeds meer beheerders zich voor om tijdig aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen.
Op 9 april 2025 is het Ministerie van Financiën een consultatie gestart over de implementatie van AIFMD II in de Nederlandse wetgeving.
Uit het consultatiedocument blijkt onder meer dat de wetgever het voornemen heeft AIFMD II ‘beleidsarm’ in de Nederlandse Wet op het financieel toezicht te implementeren. Dat wil zeggen dat zeer dicht wordt aangesloten op de letterlijke teksten uit de Europese richtlijn en weinig tot geen aanvullende regels worden gesteld of guidance wordt gegeven.
Het is op zich goed dat, in tegenstelling tot veel implementatietrajecten uit het verleden, er geen ‘nationale kop’ op de Europese regelgeving wordt gezet waarmee de Nederlandse eisen strenger zou worden dan in andere Europese landen. Aan de andere kant zorgt het ontbreken van verdere guidance ervoor dat voor specifieke onderwerpen vooralsnog onduidelijk blijft hoe bepaalde (nieuwe) eisen uitgelegd of toegepast moeten worden.
Een voorbeeld van dit laatste is dat uit het geconsulteerde wetsvoorstel en in de bijbehorende memorie van toelichting niet blijkt hoe de nieuwe eis van een fulltime werkende tweehoofdige directie uitwerkt in het geval de beheerder meer dan twee directieleden heeft. Hoewel wij denken dat in dat geval het aantal fulltime uren ‘uitgesmeerd’ mag worden over het totaal aantal directieleden, blijkt dat niet expliciet uit de consultatiedocumentatie. Mogelijk wordt dit nog verduidelijkt wanneer het wetsvoorstel bij het parlement wordt ingediend.
Verder is meldenswaardig dat uit het consultatiedocument blijkt dat Nederland gebruik wil maken van alle drie in de richtlijn aangeduide lidstaatopties. Dit betreft ten eerste de verruiming van onder de aangepaste richtlijn toegestane nevenactiviteiten, daarnaast het toestaan dat beleggingsinstellingen krediet aan consumenten kunnen gaan verstrekken (waarbij dan uiteraard wel de regelgeving inzake consumptief krediet van toepassing is) en tenslotte het (onder voorwaarden) toestaan dat een bewaarder wordt aangesteld die in een andere EU lidstaat is gevestigd.
Opvallend is een voorgenomen nieuwe bepaling die de AFM de bevoegdheid geeft een beheerder te verzoeken aanvullende rapportages aan de AFM te verstrekken welke zien op de waarborging van de integriteit van het financiële stelsel of de bevordering van de duurzame groei op lange termijn. Hoewel AIFMD II ruimte biedt om een dergelijke rapportage te kunnen eisen, lijkt de AFM op basis van het consultatiedocument veel ruimer van deze mogelijkheid gebruik te kunnen maken dan de Europese richtlijn heeft beoogd. Het is uiteraard nog onduidelijk in hoeverre de AFM van de betreffende bevoegdheid gebruik zal gaan maken.
Tenslotte blijkt uit de consultatiedocumentatie dat de wetgever voor beheerders van beleggingsinstellingen met name impact verwacht voor wat betreft de extra eisen aan leninginitiërende beleggingsinstellingen, de inzet van liquiditeitbeheerinstrumenten voor open-end beleggingsinstellingen, aangescherpte uitbestedingsregels en de nieuwe rapportageverplichtingen voor beheerders van ICBE's.
Nu minder dan een jaar resteert voordat AIFMD II in werking treedt en de contouren van de implementatie van AIFMD II in de Nederlandse wetgeving (meer dan) zichtbaar zijn, is het moment aangebroken dat beheerders van beleggingsinstellingen en ICBE's gerichte stappen zetten om de nieuwe regelgeving in de bedrijfsvoering te implementeren. Ook moeten bijvoorbeeld prospectussen en fondsreglementen of statuten tijdig zijn aangepast aan nieuwe (transparantie)eisen.
Veel partijen hebben in de afgelopen periode al nagedacht over de impact van AIFMD II en de strategische keuzes die dit met zich mee kan brengen. Inmiddels is de tijd rijp om dit te vertalen in beleid en procedures en stappen te zetten voor het aanpassen van operationele processen.
Met name beheerders die beleggingsinstellingen (willen gaan) beheren die zich bezig houden met het verstrekken van (consumptieve) kredieten, zullen de tijd nodig hebben om processen aan te passen en de nodige stappen te zetten. Voor beheerders van open-end beleggingsinstellingen is het tijd om keuzes maken ten aanzien van de te gebruiken liquiditeitsmanagementtools en de inbedding hiervan in de operationele sfeer en in beleid en procedures.
Beheerders waar niet tenminste twee personen op fulltime basis werkzaamheden als bestuurder verrichten of waarbij de bestuurders tijdsintensieve nevenfuncties vervullen, zullen mogelijk op zoek moeten naar andere of aanvullende bestuurders om aan de aangescherpte eisen te voldoen. Dit kan tevens leiden tot andere aanpassingen in de governance en het herverdelen van taakgebieden en daarnaast dienen nieuwe bestuurders tijdig door de AFM getoetst te worden op geschiktheid en betrouwbaarheid.
In dit nieuwsitem is een update gegeven van de stand van zaken rondom AIFMD II een jaar voordat de nieuwe eisen in werking treden en beheerders van beleggingsinstellingen en beheerders van icbe’s aan de nieuwe eisen moeten voldoen. Zoals uit dit nieuwsitem blijkt is de tijd gekomen om stappen te zetten om de nieuwe eisen te implementeren en tijdig aan de gestelde eisen van AIFMD II te voldoen.
Mocht je meer informatie willen over dit onderwerp of over andere onderwerpen omtrent de AIFMD- of ICBE-richtlijn, dan kan Projective Group – Risk & Compliance je daarbij van dienst zijn. Neem gerust contact met ons op.
