LEES
Risk & Compliance

EU-witwaspakket alert: Meldplicht verschuift van ongebruikelijke naar verdachte transacties

Datum:26 mei 2025

De huidige Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) wordt de komende jaren vervangen door nieuwe Europese anti-witwasregels. Dit zogenaamde AML-pakket bestaat uit meerdere wetgevingsstukken, waaronder AMLR, AMLD6 en AMLAR.

In dit thema-artikel gaan we nader in op de meldplicht: waar Nederlandse financiële instellingen nu nog verplicht zijn om ongebruikelijke transacties te melden aan FIU-NL, vereist de AMLR dat instellingen vanaf 2027 zelfstandig beoordelen of een transactie verdacht is, en deze vervolgens melden aan FIU-NL. Deze verschuiving lijkt op het eerste gezicht een logische stap richting harmonisatie binnen Europa. Dit brengt echter ook uitdagingen met zich mee voor Nederlandse financiële instellingen. 

Huidige Nederlandse benadering

Sinds het midden van de jaren 90 kent Nederland een uniek meldsysteem: instellingen melden ongebruikelijke transacties op basis van objectieve en subjectieve indicatoren, waarna de FIU bepaalt of een transactie verdacht is. Deze scheiding van verantwoordelijkheden is destijds bewust aangebracht. Instellingen hebben immers geen toegang tot opsporingsinformatie en zijn daardoor beperkt in hun vermogen om een transactie als verdacht te kwalificeren. Zoals voormalig minister Kaag in 2022 bevestigde: "Het melden van verdachte transacties vergt diepgravend onderzoek dat beter past bij de FIU."

Belangrijkste veranderingen onder AMLR

Instellingen moeten straks zelf beoordelen of een transactie verdacht is en deze vervolgens melden aan FIU-NL.
Na melding van een verdachte transactie, moet de instelling deze bevriezen en wachten op verdere instructies van de FIU of andere bevoegde autoriteit. Tenzij de FIU binnen drie dagen geen instructies geeft. Als het niet mogelijk is om de transactie tegen te houden, moet de instelling de transactie melden aan FIU-NL.

De nieuwe Europese toezichthouder, AMLA, zal uiterlijk op 10 juli 2027 komen met richtsnoeren inzake indicatoren voor verdachte activiteiten of gedragingen.

De uitdaging: zelfstandig beoordelen of gedrag verdacht is

De nieuwe regels lijken een verzwaring van de meldplicht, maar worden tegelijkertijd ook gezien als een manier om de regeldruk voor instellingen te verlagen. Dat heeft te maken met de volgende factoren:

  • Instellingen moeten zelfstandig, en zonder toegang tot opsporingsinformatie, beoordelen of een transactie verdacht is.
  • Tegelijkertijd zien wij dat instellingen al enkele decennia onderhevig zijn aan regels om ongebruikelijke transacties te melden, en in de loop der jaren bewuster en professioneler zijn geworden in hun rol als poortwachter.
  • Daarbij komt dat de huidige Minister van Financiën recentelijk in een brief aan de Tweede Kamer aangegeven heeft om zich samen met relevante stakeholders bij de AMLA in te zetten voor heldere en werkbare indicatoren, en alle betrokkenen tijdig te informeren en voor te bereiden op de veranderingen.

De praktische gevolgen voor instellingen

De overgang naar deze nieuwe regels zal uiteindelijk de nodige aanpassingen vragen. Denk hierbij aan:

  • Nieuwe beoordelingskaders: Wat is een verdachte transactie? En wie bepaalt dat binnen onze organisatie?
  • Training en bewustwording: Medewerkers zullen meer moeten denken als analisten. Niet alleen signaleren, maar ook interpreteren.
  • Dossiervorming: De besluitvorming moet zorgvuldig zijn onderbouwd en reproduceerbaar.

Tot die tijd adviseren wij om binnen je organisatie te verkennen hoe de toekomstige meldplicht het beste kan worden ingericht, je goed geïnformeerd te houden over de ontwikkelingen en tijdig voorbereid te zijn op hoe de regels exact moeten worden toegepast.

Status en tijdslijnen AML-pakket

Per 10 juli 2024 zijn de AMLR en AMLD6 in werking getreden. Zowel de AMLR als de AMLD6 zijn grotendeels van toepassing vanaf 1 juli 2027. Daarnaast is de Verordening tot de oprichting van de Europese AML/CFT-autoriteit (AMLAR), per 25 juni 2024 in werking getreden en is per 1 juli 2025 grotendeels van toepassing.

Ook de AMLA (EU Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism) zal een actieve rol hebben. Deze nieuwe Europese toezichthouder, krijgt een centrale rol bij het opstellen van richtsnoeren en technische normen voor de uitvoering van de AMLR en AMLD6.

Wij volgen de ontwikkelingen nauwlettend en houden je op de hoogte via onze website en maandelijkse nieuwsbrief. Je kunt je hier aanmelden voor onze nieuwsbrief:

If you have any questions in the meantime, please don't hesitate to contact us.