Environmental, Social and Governance (ESG)

De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor het belang van duurzaamheid. Duurzaamheid is een breed begrip, dat niet alleen het klimaat of het gebruik van grondstoffen omvat, maar bijvoorbeeld ook arbeidsomstandigheden en diversiteit binnen een organisatie. De verschillende aspecten van duurzaamheid worden samen vaak aangeduid als 'ESG-factoren'. 

Wat betekent ESG? 

ESG staat voor Environmental, Social en Governance. Environmental omvat bijvoorbeeld klimaatverandering, het gebruik van fossiele brandstoffen, luchtvervuiling en ontbossing. Bij Social kun je denken aan kinderarbeid, humanitaire crises en moderne slavernij. Governance omvat diversiteit in het bestuur, corruptie en een verantwoord beloningsbeleid. 

Waarom is ESG relevant voor de financiële sector? 

Daar zijn twee belangrijke redenen voor. Ten eerste wordt van de financiële sector verwacht dat deze zijn steentje bijdraagt aan een duurzamere samenleving. De druk vanuit de politiek, investeerders en de samenleving is de afgelopen jaren flink toegenomen. Bovendien heeft dit zich vertaald in de ontwikkeling van veel nieuwe (concept)wet- en regelgeving op het gebied van ESG.  

Ten tweede kunnen ESG-factoren aanzienlijke risico's opleveren voor financiële instellingen en hun cliënten. Zo kan klimaatverandering uiteindelijk de waarde van beleggingen in koolstofintensieve sectoren bedreigen. Kortom: de vraag is niet zozeer óf een financiële instelling rekening moet houden met mens en samenleving, maar hoe zij dit kan en wil vormgeven.  

'Rekening houden met ESG-factoren' kan verschillende aspecten van je bedrijfsvoering raken. Denk bijvoorbeeld aan het beleggingsbeleid, de acceptatie van (potentiële) cliënten, risicobeheer of de informatieverstrekking aan cliënten. 

Wat staat er in het EU-actieplan voor de financiering van duurzame groei? 

Naar aanleiding van een rapport van de Expertgroep duurzame financiering heeft de Europese Commissie een EU-actieplan voor de financiering van duurzame groei opgesteld. Met de maatregelen in het plan wil de Commissie bijdragen aan een duurzamer financieel systeem. 

In haar plan stelt de Commissie verschillende maatregelen voor: 

• een EU-verordening voor een classificatiesysteem/taxonomie voor duurzame beleggingen; 
• een EU-verordening voor duurzaamheidsinformatie door financiële ondernemingen; 
• een richtlijn over duurzaamheidsrapportage door ondernemingen;
• wijzigingen in de gedelegeerde verordeningen bij de richtlijnen IDD, MiFID II, AIFMD en UCITS om ESG-factoren in deze regelgeving te integreren; 
• de introductie van benchmarks met een lage koolstofuitstoot en benchmarks met een positieve koolstofimpact. 

Deze maatregelen zijn relevant voor vrijwel elke financiële onderneming, of je nu adviseur, beleggingsonderneming, beheerder van een beleggingsfonds, pensioenfonds of verzekeraar bent. Het maakt niet uit of je je op dit moment met duurzaamheid bezighoudt of niet: de regels gelden voor iedereen, ongeacht je (of je cliënten') visie op duurzaamheid. 

Bovendien is de impact van de maatregelen op ondernemingen aanzienlijk. Om aan de nieuwe regels te voldoen, zullen ondernemingen waarschijnlijk bijvoorbeeld aanpassingen moeten doen in beleid, processen en informatiedocumenten. Zo kunnen de nieuwe standaarden bijvoorbeeld wijzigingen betekenen in het beleggingsbeleid, het beloningsbeleid, due diligence-procedures, de websites van ondernemingen enzovoort. 

De exacte inhoud en implicaties van het plan worden uitgebreid toegelicht in onze compliance-applicatie Ruler. Met Ruler heb je zowel inzicht in als overzicht van de huidige (en toekomstige) veranderingen rond ESG. We hebben ook verschillende nieuwsberichten over de inhoud ervan gepubliceerd. 

Welke wet- en regelgeving is er over ESG voor financiële instellingen? 

Helaas is het regelgevingslandschap allesbehalve overzichtelijk. Regels worden op zowel supranationaal, Europees als nationaal niveau opgesteld. Bovendien bestaan wettelijke regels, opvattingen van toezichthouders en zelfregulering vaak naast elkaar. Ook kunnen regels per sector verschillen.  

Toch kunnen we op dit moment stellen dat de belangrijkste wettelijke regels de volgende zijn: 

• de Sustainability Disclosure Regulation (ook bekend als de Sustainable Finance Disclosure Regulation, de SFDR);
• de Taxonomieverordening;
• Corporate Sustainability Reporting Directive

Zoals bij de vorige vraag aangegeven, zijn deze regels relevant voor alle soorten financiële ondernemingen. De regels zijn dus niet sectorspecifiek. Bovendien gelden de regels ook als je je op dit moment helemaal niet met duurzaamheid bezighoudt. 

Uiteraard helpt Projective Group je graag om de standaarden te doorgronden die specifiek op je organisatie van toepassing zijn. 

Moet ik ESG meewegen bij het bepalen of een product passend is voor een cliënt? 

Als je onderneming een beleggingsonderneming of verzekeringsdistributeur is, is het antwoord hierop binnenkort "ja". De EU heeft namelijk voorgesteld de gedelegeerde handelingen bij MiFID II en de IDD te wijzigen, zodat de ESG-wensen van cliënten moeten worden uitgevraagd/geïnformeerd en meegewogen bij de dienstverlening. Neem voor meer specifieke informatie hierover contact met ons op, of raadpleeg Ruler's Radar. 

ESG en het Klimaatakkoord van Parijs 

Het Klimaatakkoord van Parijs is op 22 april 2016 door 174 landen ondertekend, waaronder Nederland. Het akkoord is vervolgens op 4 november 2016 in werking getreden. 

In het akkoord hebben landen zich gecommitteerd aan het doel om de stijging van de wereldwijde temperatuur te beperken tot 1,5 (streefwaarde) of 2 (maximum) graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau. Om dit te bereiken, moet de uitstoot van broeikasgassen fors omlaag. Ook moet het gebruik van fossiele brandstoffen op korte termijn worden beëindigd, omdat dit een belangrijke oorzaak is van de overmatige CO2-uitstoot. 

Dit gebeurt niet vanzelf. Daarom verplicht het verdrag landen om nationale klimaatplannen op te stellen (Nationally Determined Contributions). In Nederland wordt hieraan gewerkt in de vorm van het Nederlandse Klimaatakkoord. 

Wat zijn de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties? 

De Verenigde Naties hebben in augustus 2015 de Sustainable Development Goals (SDG's, of duurzameontwikkelingsdoelen) vastgesteld. Dit zijn 17 doelen (en 169 subdoelen), waaronder armoede, gezondheid, onderwijs, duurzame energie en klimaatverandering. Het doel is om al deze doelen in 2030 te bereiken. Het is aan de VN-lidstaten om te bepalen hoe zij deze uitvoeren. 

Meer weten? 

Wil je meer weten over ESG en de risico's en kansen die ESG financiële instellingen biedt? Volg dan de e-learning ESG Awareness via ons opleidingsinstituut The Ministry of Compliance.