Financiële toezichthouders

Het thema witwassen en terrorismefinanciering staat hoog op de maatschappelijke agenda en bij toezichthouders (zoals DNB en de AFM). Diverse mediapublicaties over bijvoorbeeld het faciliteren van witwassen door banken laten de impact zien op de positie van bestuurders, op de (aandeelhouders)waarde en op de reputatie van betrokken instellingen. Schattingen gaan uit van een volume van € 15 miljard tot € 20 miljard dat jaarlijks alleen al in Nederland wordt witgewassen. Terwijl witwassen meestal een grensoverschrijdende activiteit is.

Toezichthouders op de financiële markt

Het aanpakken van witwasrisico's ligt niet alleen bij banken. Ook andere financiële instellingen hebben een poortwachtersrol en zijn verplicht maatregelen te nemen op grond van de Wwft.

Om dit risico goed te beheersen, is het belangrijk inzicht te hebben in de verwachtingen van de toezichthouder en de specifieke aandachtsgebieden voor je type instelling.

Sinds 21 mei 2020 is de gewijzigde vierde anti-witwasrichtlijn geïmplementeerd in de Wwft. De Wwft heeft tot doel het voorkomen en bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering te versterken. In Nederland zijn onder meer de AFM, DNB en het BFT verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de verplichtingen uit de Wwft en de Sanctiewet.

Voor elke instelling die onder de reikwijdte van de Wwft valt, is de verdeling als volgt:

AFM:

• (beheerders van) beleggingsondernemingen;
• (beheerders van) beleggingsinstellingen;
• bemiddelaars in levensverzekeringen;
• instellingen voor collectieve belegging in effecten (UCITS).

DNB:

• banken;
• pensioenfondsen;
• premiepensioeninstellingen;
• kredietinstellingen;
• cryptodienstverleners;
• elektronischgeldinstellingen;
• betaalinstellingen;
• verzekeraars;
• wisselinstellingen;
• trustkantoren;
• clearinginstellingen;
• verhuurders van kluizen.

BFT:

• accountants;
• belastingadviseurs;
• notarissen.

Belastingdienst/Bureau Toezicht Wwft

• notarissen, makelaars of bemiddelaars in zaken van grote waarde;
• taxateurs, handelaren/verkopers van goederen, pandhuizen en domicilieverleners.

Op het thema financieel-economische criminaliteit, waaronder witwassen, wordt samengewerkt binnen het Financieel Expertise Centrum (FEC), met het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de FIU, de FIOD en de politie. Ook is er een toenemende focus op internationale samenwerking en toezicht.

Streng toezicht

Zowel de AFM als DNB doet regelmatig onderzoek naar de mate waarin instellingen voldoen aan de eisen uit de Wwft. Hieruit blijkt dat er nog tekortkomingen zijn. Zo zijn het CDD-beleid en de SIRA nog niet altijd op orde. Ook is aandacht nodig voor kennis en training.

Een instelling die niet of onvoldoende voldoet, kan te maken krijgen met toezichtmaatregelen (bijvoorbeeld een aanwijzing of mogelijk zelfs een boete).

De financiële toezichthouders kijken onder meer naar de mate waarin je je beleid en procedures op orde heeft. Zo is het belangrijk dat je ervoor zorgt dat het cliëntenonderzoek goed wordt uitgevoerd en dat je uiteindelijk belanghebbenden (UBO's) en politiek prominente personen (PEP's) kunt identificeren. Je zorgt ervoor dat je instelling een goed proces voor transactiemonitoring heeft.

Ook is het belangrijk dat je de integriteitsrisico's voor je onderneming identificeert en hiervoor de juiste beheersmaatregelen treft. Hiervoor gebruik je de SIRA (systematische integriteitsrisicoanalyse). DNB heeft hiervoor richtsnoeren gepubliceerd.

Op de hoogte blijven van financiële wet- en regelgeving

Het belangrijkste is dat je voldoet aan de gestelde normen van je financiële toezichthouder. Zowel de AFM, DNB als de ministeries van Financiën en Veiligheid en Justitie hebben leidraden gepubliceerd. De leidraden behandelen de algemene aspecten van de Wwft en gelden daarom voor alle Wwft-instellingen. Van ondernemingen wordt verwacht dat zij deze bestuderen en in de dagelijkse praktijk toepassen.

Met Ruler zorg je ervoor dat je op de hoogte bent van huidige en toekomstige financiële normen. De software stuurt je alerts over belangrijke ontwikkelingen die voor je relevant zijn.

Meer weten?

Lees ook ons overzichtsartikel over mogelijke handhavingsbesluiten van toezichthouders.

Kun je hulp gebruiken bij de communicatie met de toezichthouder, of heb je ondersteuning nodig bij het aanvragen van een vergunning bij de AFM of DNB? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.