Vanaf 28 juni 2025 treedt de Toegankelijkheidsrichtlijn (EAA: European Accessibility Act) in werking. Deze nieuwe Europese richtlijn bevat regels om de toegankelijkheid van producten en diensten voor personen met een handicap of een functionele beperking te verbeteren. Om hieraan te voldoen, moeten financiële ondernemingen hun website aanpassen, procedures opstellen, informatie aanpassen en algemene voorwaarden herzien. Voldoen zij niet aan deze voorschriften, dan geldt een meldingsplicht bij de AFM. In dit artikel lichten we toe welke regels er gaan gelden en voor wie.
Sinds 2016 is in Nederland het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking van kracht. In dit verdrag staat wat Nederland moet doen om de positie van mensen met een beperking te verbeteren. Het College voor de Rechten van de Mens houdt toezicht op de uitvoering van het verdrag in Nederland. De Nederlandse overheid stimuleert organisaties om ervoor te zorgen dat ook mensen met een beperking mee kunnen doen in onze samenleving. De Richtlijn Toegankelijkheid is een uitvloeisel van dit VN-verdrag.
Ook zie je dat de aandacht van toezichthouders toeneemt als het gaat om toegankelijkheid van (financiële) diensten. Zo heeft de AFM een rapport gepubliceerd waarin ze de financiële sector oproept om de toegankelijkheid tot financiële dienstverlening te verbeteren. Ook DNB heeft een onderzoek gepubliceerd over het digitale betalingsverkeer. Hierin staat dat één op de zes Nederlanders moeite heeft met de digitale betaalwereld, waardoor het risico op een tweedeling binnen de maatschappij ontstaat. DNB verwacht van banken dat ze het betalingsverkeer toegankelijk houden voor iedereen en is daarover ook in gesprek met de sector.
Vanuit de brancheverenigingen, waaronder NVB en de Betaalvereniging, zijn ook initiatieven genomen om het betalingsverkeer toegankelijker te maken voor consumenten. Ze gaan klanten helpen die moeite hebben met digitale dienstverlening.
De toegankelijkheidsregels hebben een brede reikwijdte en gelden voor het merendeel van de aanbieders van producten en diensten in Europa. Voor de financiële sector zijn zowel bankdiensten als financiële e-handelsdiensten in scope. Het verlenen van 'bankdiensten' aan consumenten heeft betrekking op het aanbieden van:
De toegankelijkheidsregels zijn ook van toepassing op financiële e-handelsdiensten. Dit heeft betrekking op het aanbieden van financiële diensten op afstand, via internet of apps, aan consumenten.
Denk bijvoorbeeld aan een onderneming die spaarrekeningen of verzekeringen aanbiedt via haar online omgeving. Deze diensten moeten toegankelijk zijn voor personen met een handicap. Dit zijn personen met langdurige fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperkingen die niet volledig effectief kunnen deelnemen aan de samenleving in hun interacties met anderen.
Micro-ondernemingen hoeven hun diensten niet toegankelijk te maken. Dit zijn bedrijven met minder dan 10 werknemers en een jaarlijkse omzet van maximaal €2 miljoen.
Er geldt ook een uitzondering als de naleving van de toegankelijkheidsvoorschriften tot een onevenredige last zou leiden. Wel is de dienstverlener verplicht om dit schriftelijk te onderbouwen met legitieme redenen. Het ontbreken van tijd, prioriteit of kennis mag niet als reden worden opgevoerd. Ook moeten de toegankelijkheidsvoorschriften die geen onevenredige last veroorzaken gewoon worden toegepast. De dienstverlener is verplicht om dit iedere vijf jaar opnieuw te toetsen.
De andere uitzondering is een beroep op fundamentele wijziging. Daarvan is sprake als het naleven van de toegankelijkheidsregels zo’n impact heeft dat de dienst daardoor fundamenteel wijzigt.
Allereerst moet de website, maar ook apps en andere online toepassingen, toegankelijk zijn. Dit moet volgens vier principes:
De financiële onderneming moet procedures hebben om ervoor te zorgen dat haar diensten toegankelijk zijn en blijven voor personen met een handicap. De organisatie moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat informatie begrijpelijk is en op meer dan één zintuiglijke manier beschikbaar wordt gesteld. Ze moet ook elektronische ondertekening mogelijk maken. Daarnaast moet de organisatie rekening houden met veranderingen in haar diensten, bijvoorbeeld door toegankelijkheidseisen op te nemen in het productgoedkeuringsproces. De toegankelijkheidseisen worden gedetailleerd beschreven in de bijlagen van de richtlijn.
Als een financiële dienst niet voldoet aan de toegankelijkheidsvoorschriften, dan moet de onderneming onmiddellijk maatregelen treffen om de dienst in overeenstemming te brengen met de toepasselijke voorschriften. Tegelijkertijd moet de AFM op de hoogte worden gebracht van de non-conformiteit.
Informatie over de financiële dienst die aan consumenten wordt verstrekt, moet ook voldoen aan de toegankelijkheidsvereisten. Als er bij de dienst gebruik wordt gemaakt van een product (denk aan een paslezer), moet dit product ook voldoen aan de toegankelijkheidsvoorschriften. Dat betekent onder andere dat informatie via meer dan één zintuiglijk kanaal beschikbaar moet worden gesteld, begrijpelijk moet zijn (maximaal B2-taalniveau) en niet-tekstuele inhoud moet worden aangevuld met een alternatieve weergave.
De toegankelijkheidsvoorschriften gelden ook voor identificatiemethoden, elektronische handtekeningen en betalingsdiensten, omdat deze nodig zijn voor het sluiten van transacties op het gebied van bankieren door consumenten.
De algemene voorwaarden moeten de volgende informatie bevatten:
De toegankelijkheidsvoorschriften treden op 28 juni 2025 in werking. Op dat moment moet je voldoen aan bovenstaande vereisten. Doe je dat niet? Dan ben je verplicht om dit te melden bij de AFM. Dat geldt ook als je je wilt beroepen op de uitzondering wegens onevenredige last of fundamentele wijziging.
Recent heeft de AFM een update gepubliceerd over de wijze waarop gemeld moet worden. De AFM onderscheidt daarbij vier niveaus van impact op de consument: kritiek, serieus, matig en klein. De mate van impact bepaalt de termijn waarbinnen gemeld moet worden.
In alle gevallen moet de financiële onderneming direct corrigerende maatregelen treffen. Als dat niet lukt, gelden de volgende termijnen:
Er is een overgangstermijn voor diensten en producten die gebruikt worden bij het verlenen van de dienst.
Dat betekent dat dienstverleningsovereenkomsten die gesloten zijn vóór 28 juni 2025 ongewijzigd kunnen blijven doorlopen totdat zij verstrijken, tot uiterlijk 28 juni 2030. Maar nieuwe en gewijzigde overeenkomsten of algemene voorwaarden moeten vanaf 28 juni 2025 voldoen aan de toegankelijkheidsvoorschriften. Dit geldt zowel voor bankdiensten als voor financiële e-handelsdiensten.
Gebruik je producten bij het verlenen van een dienst, zoals een bankpas of een inlogscanner? Dan geldt een overgangsperiode van vijf jaar voor het voldoen aan de toegankelijkheidsregels.
De Legal, Risk & Compliance experts van Projective Group zijn er om je te helpen.
Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
