LEES
Risk & Compliance ESG & Duurzaam financieren

Op weg naar duurzaamheidsverslaglegging: de kleine B.V.

Datum:8 januari 2024

Er worden steeds meer eisen gesteld aan bedrijven op het gebied van duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en ESG (Environmental, Social, Governance). Een van de belangrijkste ontwikkelingen was de publicatie van de Corporate Sustainability Reporting Directive CSRD) eerder vorig jaar. Onder deze richtlijn, die in Nederland nog moet worden geïmplementeerd, wordt van duizenden bedrijven in Nederland verwacht dat ze een duurzaamheidsverslag opstellen en publiceren. Dit zal gebeuren aan de hand van bindende standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging, de ESRS. Deze standaarden, die van kracht worden na publicatie in het Publicatieblad van de EU, geven aan hoe het duurzaamheidsverslag eruit moet komen te zien. Maar het is nu al duidelijk dat de impact op Nederlandse bedrijven aanzienlijk zal zijn. De vrijblijvende benadering van duurzaamheidsverslaglegging is echt verleden tijd. Of, in de woorden van toezichthouder de AFM:CSRD: geen tijd te verliezen!' 

Naleving voldoet aan de verwachtingen. In het artikel dat we vorige maand publiceerden, namen we een grote B.V. ('LBV') onder de loep die nog flinke stappen moet zetten om tot een duurzaamheidsverslag te komen dat in alle opzichten voldoet aan CSRD en ESRS. Deze maand behandelen we een kleine B.V. die zelf niet verslaggevingsplichtig is, maar wel deel uitmaakt van de waardeketens van verschillende verslaggevingsplichtige bedrijven. Deze bedrijven moeten bepaalde duurzaamheidsinformatie opvragen bij de directe en indirecte zakelijke relaties binnen hun value chain. Dit zijn vaak kleinere bedrijven die zelf niet onder het toepassingsgebied van de CSRD vallen. In dit artikel bespreken we de kleine B.V., (hierna te noemen 'SBV') aan de hand van een fictieve case .  

Op weg naar duurzaamheidsverslaglegging: KBV 

Informatieverzoeken  

KBV heeft geen beursnotering en is geen grote vennootschap en valt daarmee buiten de reikwijdte van de CSRD. Zij is dus niet verplicht om zelf een duurzaamheidsverslag te publiceren. KBV bevindt zich echter in de waardeketens van meerdere ondernemingen die dat wel moeten. Zij krijgt om die reden regelmatig te maken met informatieverzoeken over haar eigen duurzaamheidprestaties. Aan die verzoeken kan KBV alleen voldoen als zij op tijd is begonnen met het zélf verwerven van inzichten, te meten, te sturen en te monitoren van die prestaties. Als je als kleine onderneming zakendoet en wilt blijven doen met grote ondernemingen of als je deze ambitie hebt, is het verstandig om je op tijd en goed voor te bereiden op de implementatie van de CSRD en ESRS in Nederland. 

Waarom een duurzaamheidsverslag opstellen als het niet verplicht is?  

Hoewel veel bedrijven verklaren dat duurzaamheid een prioriteit is, blijft het moeilijk voor hun stakeholders om te bepalen of ze daadwerkelijk stappen zetten en vooruitgang boeken. Dit maakt het ingewikkeld voor onder andere hun klanten, investeerders, financiers en verzekeraars om hun duurzaamheidsprestaties te beoordelen en te vergelijken. Naarmate verplichte duurzaamheidsrapportage 'volwassener' wordt en meer mensen ermee vertrouwd raken, zullen stakeholders deze informatie ook van andere (kleinere) bedrijven willen zien en kunnen opvragen. Het is daarom raadzaam dat SBV nadenkt over haar duurzaamheidsdoelen en -prestaties en hierover informatie verzamelt. Vervolgens kan zij deze informatie desgevraagd delen met rapporterende bedrijven. SBV kan zich zo onderscheiden van andere kleinere bedrijven. Door tijdig en adequaat te voldoen aan de informatieverzoeken van die bedrijven, stelt SBV zich op als preferente zakenpartner. En het verkleint het risk dat bestaande zakelijke relaties onder druk komen te staan en nieuwe zakelijke relaties niet tot stand komen. SBV voorziet niet alleen in de groeiende informatiebehoefte van klanten en stakeholders, maar krijgt zo ook zelf een goed inzicht in de ESG , risico's en kansen van de eigen bedrijfsactiviteiten. Dit vergemakkelijkt het identificeren van duurzaamheidsthema's waar nog ruimte is voor verbetering en het optimaliseren van de eigen duurzaamheidsstrategie voor de langere termijn. 

CSRD: tool for positive change

Het kost veel tijd en moeite om op een goede manier over duurzaamheid te kunnen rapporteren. Maar KBV is ambitieus en proactief, en dus op tijd begonnen. Een gedegen verantwoording over duurzaamheid draagt bij aan het ontstaan en benutten van kansen voor haar onderneming, waaronder het:  

  • maximaliseren van haar concurrentiepositie (transparante ondernemingen zijn niet alleen in staat hun concurrentievoordeel te behouden, maar in veel gevallen zelfs te versterken);  
  • creëren van vertrouwen bij financiers en het vergroten van de toegang tot kapitaal;   
  • anticiperen op (toekomstige) vragen van ketenpartners die onder de CSRD vallen, en informatie moeten verzamelen over hun waardeketens (dit versterkt zakelijke relaties);  
  • beschermen en versterken van de bedrijfsreputatie en het merkimago;  
  • zijn van een aantrekkelijke werkgever voor steeds kritisch wordende (potentiële) werknemers in een arbeidsmarkt die steeds uitdagender wordt;  
  • vergroten van het vertrouwen bij consumenten, die ook steeds kritischer worden op dit vlak; en  
  • bevorderen van samenwerking met andere ondernemingen in dezelfde waardeketen, waarbij inzicht via duurzaamheidsverslagen de samenwerking met die ondernemingen effectiever, makkelijker en aantrekkelijker maakt.  

Vrijwillige ESRS (VSME ESRS) 

De European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) ontwikkelt vereenvoudigde standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging voor vrijwillig gebruik door kleine en middelgrote ondernemingen (MKB), waaronder KBV. Deze vrijwillige standaarden: 

  • zijn toegesneden op de (beperktere) capaciteiten en middelen van het MKB (op grond van het proportionaliteitsbeginsel);  
  • helpen het MKB om te voldoen aan de informatieverzoeken van hun grotere ketenpartners;  
  • daarbij de grenzen af te bakenen van wat rapporterende ondernemingen redelijkerwijs in acht moeten nemen, zodat er geen onevenredige druk op KMO's ontstaat door het zogeheten "trickle down"-effect van de CSRD; en  
  • stellen het MKB in staat aanvullende investeringen en financiering aan te trekken en zodoende een zichtbare en gewaardeerde bijdrage te leveren aan de transitie naar een duurzamere economie, zoals beschreven in de Europese  Green Deal.  

Kortom, de VSME ESRS is een soortCSRD light' regeling, die kmo's in staat stelt om nu al(i) te anticiperen op informatieverzoeken van rapporterende ondernemingen en(ii) te voldoen aan de toegenomen verwachtingen van hun stakeholders. Zodra EFRAG de definitieve versie van de VSME ESRS heeft opgesteld, zal zij deze op haar website(www.efrag.org) publiceren.  

Waar te beginnen? 

KBV zorgt er als eerste voor dat haar directie de benodigde kennis heeft over maatschappelijk verantwoord ondernemen en het belang van verantwoording afleggen hierover. In dat kader is het ook belangrijk om de wettelijke context te schetsen: aan welke verwachtingen moeten ondernemingen voldoen?   

Hieronder volgen de praktische stappen die KBV als organisatie heeft gezet op weg naar duurzaamheidsrapportering:   

  • Ontwikkelen van een visie op duurzaamheid: Door duurzaamheid te integreren in haar strategie, geeft KBV zowel zichzelf als haar stakeholders helderheid over de duurzaamheidsthema’s waarop zij een positieve impact kan en wil hebben. KBV bekijkt en vergelijkt in dat verband ook de duurzaamheidsverslagen van de ondernemingen waarvan zij informatieverzoeken ontvangt. Daarnaast verkrijgt ze inzichten uit sector-convenanten en richtsnoeren.   
  • Duurzaamheidsbeleid opstellen: KBV start met het opstellen van een duurzaamheidsbeleid dat goed aansluit bij de specifieke kenmerken van haar bedrijf. Duurzaamheidskwesties die daarbij aan de orde komen variëren van afvalbeheer, CO2-reductie, waarborging van mensenrechten en anti-corruptie maatregelen. 
  • Werken met partners: Duurzaamheidsrapportage is nieuw voor iedereen, daarom werkt SBV samen met zijn leveranciers, klanten en ook concurrenten om duurzaam practices in de hele value chain te bevorderen. Hierdoor blijft SBV ook op de hoogte van de verwachtingen ten aanzien van de duurzaamheidsinspanningen van zijn bedrijf. 
  • Educatie en awareness: Een diepgaand begrip binnen SBV van relevante duurzaamheidskwesties vergroot de effectiviteit om er in de praktijk mee om te gaan. Het versterkt ook de intrinsieke motivatie om duurzaamheid binnen SBV verder te bevorderen en te verankeren. Het zorgt er door middel van e-learnings en training voor dat iedereen binnen het bedrijf 'dezelfde taal spreekt' als het gaat om duurzaamheidskwesties.  
  • Doelstellingen en kritische prestatie-indicatoren (KPI's) formuleren: SBV definieert wat ambitie voor haar betekent in ESG . "Wat zijn de KPI's die onze voortgang aantonen?" Het is cruciaal om de relevante KPI's' en de bijbehorende kwalitatieve en kwantitatieve doelen goed te definiëren, zodat de voortgang vervolgens objectief en overtuigend gemeten en gemonitord kan worden. 
  • Begin met rapporteren: KBV start intern met een kleinere groep medewerkers en leert gaandeweg welke informatie waardevol is om uiteindelijk te delen met haar stakeholders. Zij is zich er goed van bewust dat het verstrekken van informatie over duurzaamheidsinspanningen wordt gewaardeerd (en uiteindelijk als onmisbaar wordt beschouwd) door haar stakeholders.  

Wil je op de hoogte blijven van alle wet- en regelgeving rondom CSRD? Meld je dan aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

Hoe kan Projective Group helpen?  

Is uw bedrijf ook op weg naar duurzaamheidsverslaglegging? Wij bieden u een unieke mix van de multidisciplinaire kennis en daadkracht die u nodig heeft om aantoonbaar verantwoording af te leggen over de duurzaamheidsprestaties van uw bedrijf. Benieuwd hoe onze combinatie van Risk & Compliance, Data en Transformatie expertise jouw organisatie vooruit kan helpen?