Het AFM-rapport Trendzicht 2026 laat zien hoe geopolitiek, technologie en duurzaamheid steeds sterker op elkaar inwerken. Voor financiële instellingen zijn dit geen abstracte ontwikkelingen. Ze raken direct aan de license to operate, de verwachtingen van toezichthouders en de strategische keuzes die nú gemaakt moeten worden. De kern: het financiële systeem wordt complexer en minder voorspelbaar en afhankelijker van digitale en geopolitieke stabiliteit. Aanpassingsvermogen wordt daarmee belangrijker dan alleen voldoen aan regels.
Fragmentatie van het financiële systeem Geopolitieke spanningen en protectionisme leiden tot minder vrije kapitaalstromen en meer regionale blokvorming. Hierdoor nemen zowel financiële als operationele risico’s toe. Instellingen moeten scenario’s klaar hebben voor schokken in markten, waarderingen of internationale betalingskanalen.
Digitalisering en AI AI verandert advies, handel en risicobeheer ingrijpend. Dat biedt efficiëntie, maar brengt nieuwe risico’s met zich mee, zoals bias, beperkte uitlegbaarheid en toenemende cyberdreigingen. AI-gedreven fraude wordt schaalbaar. De AFM gaat nadrukkelijk toetsen op uitlegbaarheid, governance en datakwaliteit.
Verduurzaming onder druk Klimaatrisico’s nemen toe, terwijl het draagvlak voor ESG in sommige landen afneemt. Dit vergroot onzekerheid en het risico op greenwashing, maar maakt structurele integratie van klimaatrisico’s juist relevanter. Daardoor wordt het nog relevanter om ESG-processen zodanig in te richten dat ze robuust blijven bij veranderende regels, in plaats van elk jaar opnieuw moeten aanpassen.
Internationalisering met frictie Europese integratie zet door, terwijl mondiale regels uiteenlopen. Compliance wordt daardoor complexer en steeds vaker grensoverschrijdend.
Digitalisering van criminaliteit Deepfakes, synthetische identiteiten en crime-as-a-service ondermijnen het vertrouwen in digitale financiële dienstverlening en vragen om nieuwe vormen van toezicht en detectie. Instellingen moeten aantoonbaar versnelde detectiemechanismen hebben, traditionele KYC en AML-processen zijn niet langer toereikend.
Deze trends raken direct aan governance, compliance en risicobeheer.
Digitale weerbaarheid is geen IT-thema meer, maar een strategische randvoorwaarde. DORA maakt dit ook toetsbaar. AI vraagt om heldere governance, ethische kaders en transparantie. Instellingen moeten kunnen uitleggen hoe AI-uitkomsten tot stand komen. Tegelijk moeten instellingen voorbereid zijn op geopolitieke schokken, cyberincidenten en klimaatimpact.
De rol van governance en compliance verschuift daarbij:
• van reactief naar strategisch;
• van regelvolgend naar aantoonbaar weerbaar;
• van controle achteraf naar het borgen van veerkracht, transparantie en continuïteit.
Toezichthouders werken nauwer samen op Europees niveau, terwijl verantwoordelijkheid voor digitale weerbaarheid nationaal blijft. De AFM kijkt nadrukkelijker naar de onderbouwing van keuzes, governance en datakwaliteit en interne beheersing. Instellingen moeten hun license to operate actief beschermen door ESG, verantwoorde inzet van AI en cybersecurity structureel te verankeren. Tegelijk neemt de complexiteit toe door geopolitieke spanningen en verdere Europese integratie.
Vijf strategische stappen voor 2026
De vraag is niet of deze ontwikkelingen impact hebben, maar hoe voorbereid uw organisatie is. Trend Outlook 2026 laat zien dat het toezichtlandschap beweegt van ‘voldoen aan regels’ naar aantonen dat je organisatie veerkrachtig is. De AFM kijkt daarbij nadrukkelijk naar governance, uitlegbaarheid en robuustheid. Instellingen die nu anticiperen, versterken niet alleen hun weerbaarheid, maar ook het vertrouwen van klanten, toezichthouders en de markt.
De verschuiving die Trendzicht 2026 beschrijft vraagt niet alleen om visie, maar ook om uitvoering. Het verankeren van digitale weerbaarheid, AI-governance, ESG en geopolitieke scenario’s in de praktijk raakt juridische kaders, risicobeheersing en compliance tegelijk. Juist in die samenhang zit de uitdaging.
Projective Group ondersteunt financiële instellingen bij het vertalen van toezichtsignalen en strategische ambities naar concrete inrichting, governance en beheersmaatregelen binnen Legal, Risk & Compliance. Van het opzetten van robuuste governance-structuren en AI- en databeleid tot het versterken van operationele weerbaarheid, DORA-implementatie en het toekomstbestendig inrichten van compliance- en risicofuncties.
Zo helpen we organisaties niet alleen te voldoen aan veranderende verwachtingen, maar aantoonbaar veerkrachtig te worden in een complex en onzeker speelveld.
Meer over onze Legal, Risk & Compliance dienstverlening:
